Sunday, 05 July, 2020

دسته: زبان‌ها و گویش‌های ایرانی


زبان برزونامه‌ گورانی‌ست. گورانی جزو گویش‌های کردی به شمار نمی‌آید و خود زبانی مستقلو از جمله زبان‌های ایرانی نو غربی‌ست. (ر.ک. به: رضایی باغ‌بیدی، 1388، ص181؛ اشمیت، 1387، ص555؛ Asatrian 2009, p5; Haig & Matras 2002, p3 ) که ویژگی‌ها و ساختار خاص خود را دارد.
البته زبان گورانی تا سده‌ی پیش در حکومت‌های اردلان و … زبان ادبی مناطق تحت نفوذ کردی جنوبی بوده‌است، هر چند خود زبانی مستقل از کردی است. از این رو سخنگویان کردی جنوبی (گویشوران کرمانشاهی، کلهری، سنجابی، فیلی و لکی) نیز با گورانی ادبی آشنایی دارند و برای آنان قابل فهم است.


مجموعه‌زبان‌های کردی (بلو، ۳۲۷؛ مک‌کاروس، ۵۸۷) از زبان‌های ایرانی نو شمال‌غربیِ (هیگ، ۸؛ ویندفور، ۱۲) خانواده‌ی بزرگ زبان‌های هندواروپایی هستند. زبان‌های کردی را به سه شاخه‌ی شمالی، مرکزی و جنوبی تقسیم می‌کنند. در شاخه‌ی کردی جنوبی گویش‌های کرمانشاهی، کلهری، سنجابی، فیلی (لری پشت‌کوه) قرار می‌گیرد. (مک‌کاروس، ۵۸۷؛ باراک و بلو، ۱۷؛ بلو، ۳۲۸؛ رضایی باغ‌بیدی، ۱۸۱)


مجموعه‌زبان کردی را با توجه به ویژگی‌های زبان‌شناختی گویش‌های آن می‌توان به سه شاخه‌ی شمالی، مرکزی و جنوبی تقسیم کرد.