Thursday, 02 July, 2020

نقدی بر کتاب «به‌رزوونامه» به تصحیح جلیل آهنگرنژاد و قامت پرویزی

01/06/2020 وحید رنجبر

زبان برزونامه‌ گورانی‌ست. گورانی جزو گویش‌های کردی به شمار نمی‌آید و خود زبانی مستقلو از جمله زبان‌های ایرانی نو غربی‌ست. (ر.ک. به: رضایی باغ‌بیدی، 1388، ص181؛ اشمیت، 1387، ص555؛ Asatrian 2009, p5; Haig & Matras 2002, p3 ) که ویژگی‌ها و ساختار خاص خود را دارد.
البته زبان گورانی تا سده‌ی پیش در حکومت‌های اردلان و … زبان ادبی مناطق تحت نفوذ کردی جنوبی بوده‌است، هر چند خود زبانی مستقل از کردی است. از این رو سخنگویان کردی جنوبی (گویشوران کرمانشاهی، کلهری، سنجابی، فیلی و لکی) نیز با گورانی ادبی آشنایی دارند و برای آنان قابل فهم است.

ارزیابی ترجمه‌ی ماشینی

31/05/2020 وحید رنجبر

برای ارزیابی MT و اندازه‌گیری کفایت (adequacy) به مقایسه با جمله مرجع نیاز است. مفهوم کفایت می‌تواند با «چه مقدار از معنا در متن منبع در ترجمه بیان شده است؟» منطبق شود. جواب این پرسش یک مقیاس ۵-نقطه‌ای _All/_Most/_Much/_little/_None را به دست می‌دهد. در جایی که جمله مرجع در دسترس نباشد اندازه‌گیری کفایت به جمله‌ی مرجع ندارد، این نوع از ارزیابی به وسیله زبان‌شناس معتبر انجام می‌گیرد اما می‌تواند به وسیله متخصص آموزش‌دیده دوزبانه هم انجام پذیرد.

ابهام‌زدایی معنایی واژه

28/05/2020 وحید رنجبر

در زبان‌های طبیعی واژه‌های بسیاری وجود دارند که بسته به بافتاری که در آن قرار گرفته‌اند، تفاسیر مختلفی از معنی آن‌ها به عمل می‌آید. این دسته از واژه‌ها در متن، مبهم شناخته می‌شوند. از این رو عمل تعیین معنای صحیح واژه را با توجه به بافتار، ابهام‌زدایی معنایی واژه (WSD) می‌نامند. واژه‌ها اجزای اولیه‌ی ساختار زبان طبیعی هستند، بنابراین درک و فهم آن‌ها لازمه‌ی پردازش خودکار زبان طبیعی است. ابهام‌زدایی معنایی واژه اصطلاحی است که به استخراج معنی صحیح و مناسب از واژه‌هایی که چندمعنایی هستند، گفته می‌شود. در هر زبان واژه‌هایی مبهم وجود دارند که دارای معانی متفاوتی هستند. مسأله‌ی یافتن معنای صحیح واژه‌ی دارای معانی متعدد، از مسایل جاری در حوزه‌ی پردازش زبان‌های طبیعی محسوب می‌شود. ابهام‌زدایی معنایی واژه‌ها یک عملیات میانی ضروری برای کاربردهای مختلفی نظیر ترجمه‌ی ماشینی، بازیابی اطلاعات، پرسش و پاسخ و خلاصه‌سازی محسوب می‌شود.

وردنت

27/05/2020 وحید رنجبر

وردنت یک پایگاه داده‌ی بزرگ انگلیسی است. اسم‌ها، فعل‌ها، صفت‌ها و قیدها در مجموعه‌های مترادف شناختی (مجموعه‌مترادف‌ها) دسته‌بندی شده‌اند که هر کدام یک فاصله‌ی مفهومی را بیان می‌کنند. مجموعه‌مترادف‌ها به استفاده از روابط مفهومی‌ـ‌معماشناختی و واژگانی به‌هم پیوند داده شده‌اند.

ارزیابی ترجمه‌ی ماشینی

31/05/2020 وحید رنجبر

برای ارزیابی MT و اندازه‌گیری کفایت (adequacy) به مقایسه با جمله مرجع نیاز است. مفهوم کفایت می‌تواند با «چه مقدار از معنا در متن منبع در ترجمه بیان شده است؟» منطبق شود. جواب این پرسش یک مقیاس ۵-نقطه‌ای _All/_Most/_Much/_little/_None را به دست می‌دهد. در جایی که جمله مرجع در دسترس نباشد اندازه‌گیری کفایت به جمله‌ی مرجع ندارد، این نوع از ارزیابی به وسیله زبان‌شناس معتبر انجام می‌گیرد اما می‌تواند به وسیله متخصص آموزش‌دیده دوزبانه هم انجام پذیرد.

ابهام‌زدایی معنایی واژه

28/05/2020 وحید رنجبر

در زبان‌های طبیعی واژه‌های بسیاری وجود دارند که بسته به بافتاری که در آن قرار گرفته‌اند، تفاسیر مختلفی از معنی آن‌ها به عمل می‌آید. این دسته از واژه‌ها در متن، مبهم شناخته می‌شوند. از این رو عمل تعیین معنای صحیح واژه را با توجه به بافتار، ابهام‌زدایی معنایی واژه (WSD) می‌نامند. واژه‌ها اجزای اولیه‌ی ساختار زبان طبیعی هستند، بنابراین درک و فهم آن‌ها لازمه‌ی پردازش خودکار زبان طبیعی است. ابهام‌زدایی معنایی واژه اصطلاحی است که به استخراج معنی صحیح و مناسب از واژه‌هایی که چندمعنایی هستند، گفته می‌شود. در هر زبان واژه‌هایی مبهم وجود دارند که دارای معانی متفاوتی هستند. مسأله‌ی یافتن معنای صحیح واژه‌ی دارای معانی متعدد، از مسایل جاری در حوزه‌ی پردازش زبان‌های طبیعی محسوب می‌شود. ابهام‌زدایی معنایی واژه‌ها یک عملیات میانی ضروری برای کاربردهای مختلفی نظیر ترجمه‌ی ماشینی، بازیابی اطلاعات، پرسش و پاسخ و خلاصه‌سازی محسوب می‌شود.

سرآغاز

21/05/2020 وحید رنجبر

خدای بزرگ است اهورامزدا،
که این زمین را آفرید،
که آن آسمان را آفرید،
که مردم را آفرید،
که «شــــــــــــــــــادی» را برای مردمان آفرید.

نقدی بر کتاب «به‌رزوونامه» به تصحیح جلیل آهنگرنژاد و قامت پرویزی

01/06/2020 وحید رنجبر

زبان برزونامه‌ گورانی‌ست. گورانی جزو گویش‌های کردی به شمار نمی‌آید و خود زبانی مستقلو از جمله زبان‌های ایرانی نو غربی‌ست. (ر.ک. به: رضایی باغ‌بیدی، 1388، ص181؛ اشمیت، 1387، ص555؛ Asatrian 2009, p5; Haig & Matras 2002, p3 ) که ویژگی‌ها و ساختار خاص خود را دارد.
البته زبان گورانی تا سده‌ی پیش در حکومت‌های اردلان و … زبان ادبی مناطق تحت نفوذ کردی جنوبی بوده‌است، هر چند خود زبانی مستقل از کردی است. از این رو سخنگویان کردی جنوبی (گویشوران کرمانشاهی، کلهری، سنجابی، فیلی و لکی) نیز با گورانی ادبی آشنایی دارند و برای آنان قابل فهم است.

زبان‌ها و گویش‌های استان کرمانشاه

27/05/2020 وحید رنجبر

مجموعه‌زبان‌های کردی (بلو، ۳۲۷؛ مک‌کاروس، ۵۸۷) از زبان‌های ایرانی نو شمال‌غربیِ (هیگ، ۸؛ ویندفور، ۱۲) خانواده‌ی بزرگ زبان‌های هندواروپایی هستند. زبان‌های کردی را به سه شاخه‌ی شمالی، مرکزی و جنوبی تقسیم می‌کنند. در شاخه‌ی کردی جنوبی گویش‌های کرمانشاهی، کلهری، سنجابی، فیلی (لری پشت‌کوه) قرار می‌گیرد. (مک‌کاروس، ۵۸۷؛ باراک و بلو، ۱۷؛ بلو، ۳۲۸؛ رضایی باغ‌بیدی، ۱۸۱)

نقدی بر کتاب «به‌رزوونامه» به تصحیح جلیل آهنگرنژاد و قامت پرویزی

01/06/2020 وحید رنجبر

زبان برزونامه‌ گورانی‌ست. گورانی جزو گویش‌های کردی به شمار نمی‌آید و خود زبانی مستقلو از جمله زبان‌های ایرانی نو غربی‌ست. (ر.ک. به: رضایی باغ‌بیدی، 1388، ص181؛ اشمیت، 1387، ص555؛ Asatrian 2009, p5; Haig & Matras 2002, p3 ) که ویژگی‌ها و ساختار خاص خود را دارد.
البته زبان گورانی تا سده‌ی پیش در حکومت‌های اردلان و … زبان ادبی مناطق تحت نفوذ کردی جنوبی بوده‌است، هر چند خود زبانی مستقل از کردی است. از این رو سخنگویان کردی جنوبی (گویشوران کرمانشاهی، کلهری، سنجابی، فیلی و لکی) نیز با گورانی ادبی آشنایی دارند و برای آنان قابل فهم است.

ارزیابی ترجمه‌ی ماشینی

31/05/2020 وحید رنجبر

برای ارزیابی MT و اندازه‌گیری کفایت (adequacy) به مقایسه با جمله مرجع نیاز است. مفهوم کفایت می‌تواند با «چه مقدار از معنا در متن منبع در ترجمه بیان شده است؟» منطبق شود. جواب این پرسش یک مقیاس ۵-نقطه‌ای _All/_Most/_Much/_little/_None را به دست می‌دهد. در جایی که جمله مرجع در دسترس نباشد اندازه‌گیری کفایت به جمله‌ی مرجع ندارد، این نوع از ارزیابی به وسیله زبان‌شناس معتبر انجام می‌گیرد اما می‌تواند به وسیله متخصص آموزش‌دیده دوزبانه هم انجام پذیرد.